|
Geschiedenis |
Verwerking van glas Vroeger werden glazen ramen gemaakt in een soort verven-op-nummer systeem met gekleurd glas dat door loden strips van elkaar werd gescheiden (of verbonden?). In de oudste ramen werden hiervoor kleine stukjes glas gebruikt omdat grote stukken glas niet gemaakt konden worden. Naar mate er meer vraag kwam naar ingewikkelder ontwerpen ontstond het verven op grotere stukken glas. Schijven en geblazen glas werden gewaardeerd door hun gladheid en doorschijnendheid. Deze eigenschappen waren niet aanwezig bij gepersd of gerold glas. Glasblazen werd als een kunst gezien doordat er veel vakmanschap voor nodig was. Het rollen van glas werd dus niet als kunst gezien. De britten ontwikkelden echter een goedkope manier om kathedraal glas met een motief te vervaardigen. Tiffany en LaFarge waren de hoofdfiguren tijdens de renaissance van gekleurd glas in de verenigde staten. Ook hier waren de vroegere werken hoofdzakelijk gemaakt van geblazen glas en hebben daardoor niet de kleuren en details van hun latere werk. Soms experimenteerden zij met het toevoegen van kleuren en geblazen glas, maar noch Tiffany noch LaFarge waren echt tevreden met de resultaten. Beiden wilden ingewikkelder ramen maken zonder te verven. De bestaande materialen voldeden niet. Gerold glas en een mengvorm van half transparant gekleurd glas (opalescent) met kathedraal glas werd ontwikkeld. Opalescent glas is een Amerikaanse kunst die door Tiffany en anderen werd ontwikkeld. LaFarge heeft zelfs in 1880 een bepaalde manier van opalescent glas maken gepatenteerd, maar Tiffany had, door zijn kapitaalkrachtige familie, betere bronnen. Tiffany en LaFarge waren de eersten die glas op een 'schildersmanier' gebruikten en kleuren gingen mengen. Hierdoor konden zij een onderwerp uitbeelden met kleur in plaats van loden lijnen. In die tijd waren er veel mensen in de Verenigde Staten die tot de 'nieuwe rijken' behoorden. Zij waren niet gebonden aan tradities waardoor in de 1890-er jaren de populariteit van gekleurd glas (vooral Victoriaans) enorm steeg en er veel vraag naar ontstond. Mensen waren bereid om hoge bedragen neer te tellen waardoor deze kunstvorm enorm tot bloei kwam. Vanaf 1880 werd er veel ge-experimenteerd om nieuwe effecten te verkrijgen door voorwerpen te mengen. Hiervoor werden edelstenen, steentjes, schelpen en geslepen stukjes glas gebruikt. Tiffany maakte vaak gebruik van geperste glazen juwelen. Sommige stukken geperst glas werden vaak voorzien van een iridizerende laag. De commerciële glas periode liep in Amerika van 1889 tot 1920. Sommige vormen van deze nieuwe glaskunst werden ook in Europa gebruikt, maar dan in een meer traditionele stijl. Europeanen hielden wel van deze Amerikaanse stijl maar voelden meer voor planten en bloemen als motief van voor de religieuze thema's. Tot 1895 maakte Tiffany hoofdzakelijk ramen. Tegen die tijd werd antiek erg populair. Tiffany verzamelde zelf veel. Gepatineerd brons en iridizerend Favrille glas werd ontwikkeld om het effect van oud begraven brons en glas na te bootsen. Door de inwerking van zout in de bodem gaat glas in de loop van tijd zelf iridizeren. Favrille glas werd al in 1896 in geblazen glazen lampekappen verwerkt. In 1898 ontwikkelde deze geblazen kappen tot glas-in-lood lampen. Het grootste gedeelte van deze lampen waren kerosine en olielampen, vandaar de grote holle voet en de open bovenkant van de kap. Het glas in deze lampen was erg transparant want zelfs de eerste electrische lampen waren maar 20 Watt. De meest beroemde Tiffany lampen werden tussen 1899 en 1903 gemaakt. Tiffany studio's heeft waarschijnlijk meer dan 100.000 lampen gemaakt. De meeste hiervan waren gewoon of zelfs lelijk. Alleen de beste lampen zijn bekend geworden en zijn nu regelmatig op tentoonstellingen te zien. Vanaf 1904 werden er veel kopieën gemaakt door fabrieken zoals Duffner en Kimberly met goedkoper fabrieksglas zoals van Wissmach. In die tijd waren er veel glasstudio's. De bekende fruitlampen werden gemaakt in de jaren 1910. Het hoogtepunt van Tiffany liep tot ongeveer 1925 en verloor zijn populariteit door het uitbreken van de eerste wereldoorlog. Na een aantal tientallen jaren begon de glaskunst in 1960 weer aan te trekken en steeg in populariteit in de 1970-er jaren met het oprichten van nieuwe glashuizen. De naam Tiffany was vroeger terecht verbonden met de hoogste kwaliteit door de reputatie van zowel Louis als zijn vader. In de loop der tijd werd de naam Tiffany echter verbonden aan iedere vorm van glas-in-lood ongeacht de kwaliteit. Niemand kon en kan de kwaliteit van het glas van Tiffany evenaren. Tiffany verruilde al snel de glas-in-lood techniek voor koperfolie techniek. Hierdoor konden de voorwerpen zowel lichter als sterker worden gemaakt. Voordat er electriciteit was werden de ontwerpen van onderaf belicht door spiegels en zonlicht. De zeer zware soldeerbouten werden op gaspitten verwarmd en moesten dus regelmatig worden verwisseld. Lampekappen werden op houten frames gemaakt. Heden ten dage Het zogenaamde Tiffany glas wordt nu op kleine schaal gemaakt, voornamelijk in fabrieken in de Verenigde Staten. De grootste leverancier is Spectrum, maar de mooiere soorten glas komen van Armstrong, Bullseye, Kokomo, Oceana, Uroboros, Wissmach en Youghiogheny. Het glas is verkrijgbaar in transparant, half dekkend (opalescent) en dekkend (opaal). De dekkende soorten kunnen gebruikt worden voor voorwerpen die tegen een muur komen te hangen zoals klokken, mozaïek en spiegels. Zodra er licht door het voorwerp (kan) schijnen zijn transparant en opalescent glas aan te bevelen. Zeker in lampen geeft het gebruik van beide glassoorten tegelijk mooie resultaten. Het oppervlak kan uiteen lopen van glad tot zeer onregelmatig. Zelfs bij het gladde glas is er al verschil zichtbaar tussen de boven- en onderkant. De bovenkant is altijd gladder en glanzender en is over het algemeen beter te snijden. De mooiere glassoorten zijn vaak hard en vaak gelaagd. Deze kleurlaag is bij opaal en plaque glas duidelijk zichtbaar. Bij de andere soorten is dit niet altijd zo eenvoudig te zien. Als dit glas steeds verkeerd breekt moet je eens proberen om het aan de andere kant te snijden. Over het algemeen is de kleurlaag dunner en dient de (dikkere) glasdrager gesneden te worden. Tips Bij het glas met een onregelmatig oppervlak dient het glas aan de achterzijde gesneden te worden. Houdt er dan wel rekening mee dat ook de mal in spiegelbeeld moet worden afgetekend. Om er voor te zorgen dat deze onregelmatige glassoorten tijdens het snijden stabiel liggen, is het aan te bevelen om er een dikke lap of zo, of nog beter een rubber mat onder te leggen. Tiffany glas kan putjes hebben. Het is mogelijk dat tijdens het snijden de glassnijder in een van die putjes 'blijft hangen'. Door de glassnijder iets naar achteren te kantelen en de druk op de glassnijder iets te verminderen kan de glassnijder weer uit zo'n putje worden gehaald zonder het snijden te onderbreken. Pas echter op dat de glassnijder hierbij niet uitschiet. Til NOOIT je glassnijder uit zo'n gat. Je moet de lijn ALTIJD in één doorgaande beweging snijden. |